سەنتەرێ ڤەکولینێن زانستی

ستافێ ئەکادیمی

Feb. 5, 2026, 10:15 a.m.
ضياء أيوب إبراهيم
ضياء أيوب إبراهيم (دكتورا)
پرۆفیسور
پرۆفیسور د بایوتەکنۆلۆژیا رووەکی دا

سەنتەرێ ڤەکولینێن زانستی
كولیژا زانست
زانکۆیا دهۆك
[email protected]
Google Scholar

2006 ، دكتوراه جاندنا شانين رووةكي وئةندازياريا بوماييك ، .زانكويا ميسيل ، عيراق.

1989 ، ماستري زنكة ها وفسلجة رووةكي ، .زانكويا ميسيل ، عيراق.

1986 ، بكالوريوس زيندة ورزاني، .زانكوا ميسيل ، عيراق.

وانەکان و بابەتە خوێندنیەکان

  1. ئەندامە نەھێندەکان (Invertebrates) – B.Sc.
  2. گیاهە سەوزەکان و گیاهە داراوەکان (Algae and Archegoniate) – B.Sc.
  3. بایۆلۆجیای گشتی (General Botany) – B.Sc.
  4. ئەندامناسی گیاه (Plant Anatomy) – B.Sc.
  5. ژینگە و ئاوڕەشی (Ecology and Pollution) – B.Sc.
  6. تێکنەلۆژیا گیاه (Plant Biotechnology) – B.Sc.
  7. فیکۆلۆجی (Phycology) – B.Sc.
  8. بایۆلۆجیای گشتی (General Biology)
  9. خواردن و چارەسەری ڕێژەی خواردن (Nutrition and Diet Therapy)
  10. تێکنەلۆژیا پێشکەوتوی گیاه (Advanced Plant Technology) – M.Sc.
  11. فیزیۆلۆژی پێشکەوتوی گیاه (Advanced Plant Physiology) – M.Sc.
  12. کەڵتەری ئەندامی گیاه (Plant Tissue Culture) – B.Sc.; M.Sc.
  13. فیزیۆلۆژیای ژینگەی گیاه (Plant Physiological Ecology) – M.Sc.
  14. پێکهاتە و گەشای گیاه (Plant Structure and Development) – Ph.D.
  15. ئەندازیاری ژینەسازکردنی گیاه (Plant Genetic Engineering) – Ph.D.

فەلسەفەی وانەداری من ل بواری زانستی گەڵەکان سەر د دروستکردنا ژێرەکێ فێربوونێ پڕ ل لێكولین و پڕسینەوەدگرێ، تا خوێندکاران بتوانن گرێ بدەن نێوان مافەکانی بنچینەی و پرۆسەی ژیانی گیاهان ل جیهانی سروشتی. ئەگەر وانەی ئەندامەناسی گیاه، فیزیۆلۆجیا، جۆرتایبەندی، ئیکۆلوجیا یان بیۆلۆجیا گشتی بدەم، هەمیان سەر د فێربوونا چالاکی تمرکز دکەم، وەک سەردانی، تاقیكردنەوە و بیروچاوگرنگی. باوەرم ئەوەیە كو خوێندکار باشتر فێر دبن ئەگەر بتوانن ئەندامێن گیاهان ببینن، پرۆسەی فیزیۆلۆجی پشکنن، جۆرایێن گەڵەکا گیاهی دگەورین و بەتێگەهن چۆن گیاهەکان لگەل ژینگەدا تێکەڵ دبن. بۆ ئەم هۆکارانە، من هەوڵ ددەم كارگەهێ پركتیكی، چاودێریێ میکرۆسكۆپی، نموونەی مەیدانی و لێكولینا زانستیێن نوێ تێکبدەم، تا هەر بابەتەك گرنگتر و ئاشكرا بێت. د كوتایی، ئامانجی من ئەوەیە كو هەست و لێكولینا ئەفكاری، توانای تەحلیلی و باوەربوونا زانستی ل خوێندكاران پەرەسەندن، و وان توانا بدن زانستێن خۆ ل لێكولینا زانستی، جوتیاری، پاراستنا ژینگە و خوێندنێن پێشكەوتوو ل زانستی گیاهان بكارن بێنن.

پارسە، کارگە و کۆنفرانسەکان:

  1. پێشکەشکاری توێژینەوە (Research Fellowship)، زانکۆی هاوایی، بەشی MBBE، تشرینی یەکەمی 2004.
  2. پێشکەشکاری توێژینەوە، ناوەندی نێودەوڵەتی بۆ توێژینەوەی کشتوکاڵ لە ناوچەی وشک (ICARDA)، شوبات 2005.
  3. کارگە لەسەر گواستنەوەی تێکنەلۆژیا (ICARDA)، 12–18 شوبات 2005.
  4. کارگە لەسەر پەرەسەندنی پلانێکی ستراتیژی (AUB) لە لوبنان، 21–26 شوبات 2005.
  5. بەرەوپێشنامە بۆ بەشداریکردنی بەهێز لە هاوپەیمانی خوێندنی هاوایی–عێراق. ئوردن، 2004.
  6. خۆبەخش بە شێوەی زانای سەردانی (Volunteer Visiting Scientist) لە (ICARDA)، حەلەب، سوریا، ئەیلول 2008–2010.
  7. چوارەمین کۆنفرانسی کوردستان بۆ زانستی ژیان (بایۆلۆژی). 8–10 گولان 2012.
  8. کارگەی توێژینەوەیی “باشترین شێوازەکان لە بڵاوکردنەوەی توێژینەوە”. 1–3 کانونی یەکەمی 2012. زانکۆی دهۆک، کوردستان، عێراق.
  9. کارگە لەسەر گەشەپێدانی پەرتووکە ناوخوێندنیەکان (Curriculum Development). 23–25 شوبات 2013. زانکۆی دهۆک، کوردستان، عێراق.
  10. بەرنامەی بەستەری زانکۆیی عێراقی: هاوکاریکردن لە نێوان زانکۆی میشیگان و زانکۆی دهۆک. 12–29 آذار 2013. زانکۆی میشیگان، میشیگان، ئەمریکا.
  11. کارگەی EndNote X4. 14–15 نیسان 2013. زانکۆی دهۆک، دهۆک، عێراق.
  12. کۆنفرانسی نێودەوڵەتی IIE “کارگەی ڕاهێنان” لەسەر “هەڵسەنگاندن و ئەنجامدانی خوێندکار و مامۆستا”. 25–27 حوزەیران 2013. هەولێر، عێراق.
  13. دوازدەهەمین کۆنفرانسی نێودەوڵەتی نیویۆرک لەسەر “ڕوونکردنەوەی ڕووبەڕووی نوێ لە توێژینەوە و کارە پێکهاتووی نێودەوڵەتی”. 21–24 ئەب 2025. مەنهاتن، شارە نیویۆرک.

البحث العلمي

1-D. A. Ibrahim (1989). Drought and temperature effects on growth, proline accumulation, and chemical composition of Chickpea and Soybean plants. M.Sc. thesis. College of Science. Mosul University.

2- Y. D. Al-Mashhadani, S. N. Niemi and D.A. Ibrahim . (1993). Drought and plant age effects on growth, proline accumulation, and mineral composition of Soybean plants. Edu. And Sci J. (13) 64-74.

3- Y. D. Al-Mashhadani, S. N. Niemi and D.A. Ibrahim. (1994). Drought and Temperature effects on growth, proline accumulation, and mineral composition of Chickpea plants. Edu. And Sci J. (16) 48-59.

4- S. N. Niemi, Y. D. Al-Mashhadani, and D. A. Ibrahim. (1994) Drought and Fertilization Effects on growth, proline accumulation of two rape seeds varieties. Edu. And Sci. J. (21)6-15.

5- S. N. Niemi, Y. D. Al-Mashhadani, and D. A. Ibrahim. (1994) Drought and Fertilization Effects on Growth, Proline Accumulation of four Phaeolus vulgaris varieties. Edu. And Sci. J. (21)16-24.

6- D.A. Ibrahim (1995). Drought effect on proline accumulation and productivity of three Gossypium hirsutum varieties. Edu. And Sci J. (23). 23-32.

7- S. N. Niemi, M. Y. Hassan, and D. A. Ibrahim. (2001) Drought and Fertilization Effects on Growth and Proline Accumulation of Six Varieties of Brassica napus. Iraqi Agr. Sci. J. (14)1: 63-74

8- S. N. Niemi, and D. A. Ibrahim. (2005) Effect of Phosphorus Application on the vegetative growth of Wheat Varieties. Al-Rafedeen Sci. J. (16) 6: 1-11.

9- Ibrahim. Diaa A. (2002). Effect of Temperature and Soil Water Content on Germination and Growth of Two Wheat Varieties. Edu. and Sci J. (14) 1: 63-68.

10- D. A. Ibrahim (2006).Transfer of Biotic stress GST and LeTpx1 genes via Agrobacterium tumefaciens vector in mature embryos and producing transgenic Chickpea plants. Ph.D. Thesis. College of Education. University of Mosul, Iraq.

11- محمد صادق ، محمد علي ، حسن ، امين محمد و ابراهيم ، ضياء ايوب (1986) التأثير المشترك لاشعة كاما والسايكلوهكسامايد على بعض خصائص النمو ، والمحتوى الكلوروفيلي لنبات الطماطة. كراس المؤتمر العلمي الاول لهيئة المعاهد الفنية ، وزارة التعليم العالي والبحث العلمي ، العراق .

12- طليع ، عبد العزيز يونس ، ابراهيم ، ضياء ايوب و صفاوي ، نوار طلال. (2002) . تأثير نوعية المياه الجوفية لقرية الكونسية وصلاحيتها للاستخدامات المنزلية . مجلة التربية والعلم . المجلد (14) العدد 2 .الصفحات 77-89 .

13- Danial, Gharbia H.; Diaa A. Ibrahim; Belan M. Khalil and Vian M. Musa. (2014). In vitro Drought Tolerance of Rootstock Apple (Malus domestica Borkh.) and Pear (Pyrus calleryana). Journal of Zankoy Sulaimani- Part A, Special Issue, Vol. 16.

14- Danial, Gharbia H.; Diaa A. Ibrahim, Sazan A. Brkat and Belan M. Khalil. (2014). Multiple Shoots Production from Shoot Tips of Fig Tree (Ficus carica L.) and Callus Induction from Leaf Segments Int. J. Pure Appl. Sci. Technol., 20(1) (2014), pp. 117-124.

15- Ibrahim, Diaa A.; Gharbia H. Danial; Vian M. Mosa and Belan M. Khalil (2015). Plant Regeneration from Shoot Tips-derived Callus of Ginger (Zingiber officinale Rosc.) American Journal of Experimental Agriculture 7(1): 55-61.

16- Ibrahim, Diaa A.; Gharbia H. Danial; Laylan H. Fadladeen and Sazan A. Barkat. (2016) Effect of Growth Regulators and Sucrose on In vitro Plantlets Establishment of Sweet Potato Ipomoea batatas L. J. of University of Duhok 19:1. http://jud.uod.ac/. ISSN 1812-7568.

17- Ahmed, Aveen M.; Seyran Palabash Uzun and Diaa A. Ibrahim. (2015) In vitro Micropropagation of Vitis vinifera L. in Kurdistan Region of Iraq. Journal of the University of Zakho (JUOZ) 3: 1. www.uoz.edu.krd ISSN: 2410 – 7549.

18. Ibrahim, Diaa A.; Fatheh Khatib and Michael Baum. (2016). Assessment of the response of Chickpea genotypes to Agrobacterium–mediated transformation system. Journal of the University of Zakho (JUOZ). www.uoz.edu.krd . Vol:4(A) No.1, pp.73-80. ISSN: 2410 – 7549.

19. Ibrahim, Diaa A.; Darsem M. Ibrahim and Dalela N. Sulaiman (accepted, 2016). Assessment of growth and yield of six strains and locally grown varieties of Wheat, Triticum durum L. under rain-fed conditions in Iraqi Kurdistan. Journal of University of Kirkuk for Agriculture Sciences 9:1. http://www.iasj.net/iasj ISSN: 22210482.

20. Danial, Gharbia H. and Diaa A. Ibrahim. (2016). Efficient Protocol of Micropropagation, and Organogenesis of Euphorbia pulcherrima Willd. Plants via Stem and Leaf Segments. International Journal of Advanced Engineering Research and Science (IJAERS). [Vol- 3, Issue- 8, Aug- 2016].

21. Danial, Gharbia H.; Diaa A. Ibrahim and Mobasher S. Omer (2016). Response of Running Shoot Tips of Strawberry (Fragaria x ananasa) for in vitro Propagation in Kurdistan Region of Iraq. International Journal of Environment, Agriculture and Biotechnology (IJEAB) Vol-1, Issue-2, July-Aug- 2016] ISSN: 2456-1878.

22- Danial, G.H. and Ibrahim D.A. (2018). New protocol of Tomato (Lycopersicon esculentum Mill.) in vitro propagation, Kurdistan, Iraq. Innovaciencia. 6 (1): 1-13. http://dx.doi.org/10.15649/2346075X.459

23. G. H. Danial D. A. Ibrahim and A. N. Yousef and S. B. Elyas (2019). Rapid protocol of Aloe vera In Vitro propagation. Iraqi Journal of Agricultural Sciences:50 (5):1377-1382.

24. G.H. Danial, Diaa. Ayoub Ibrahim. (2020) Organogenesis of Tomato (Lycopersicon esculentum Mill.) cv. Sandra and Rocky by Hypocotyl, Cotyledon, and Leaf Explants. Arab Journal of Agriculture Sciences: 3 (5): 31-54. Impact factor 0.7. Doi:0.21608/asajs.2020.67988.

25. G.H. Danial, D.A. Ibrahim, and Q. Song. (2021) Agrobacterium-Mediated Transformation of Two Tomato Cultivars (Lycopersicon esculentum Mill.) Cv. Sandra and Rocky. Iraqi Journal of Agricultural Sciences:52(3): 745-755.

26. Jeillan Hassan Hussein and Diaa A. Ibrahim. (2020) The response of in vitro propagation of Marumi Kumquat Fortunella japonica to different culture media, plant growth regulators, and different fructose concentrations. Journal of University of Duhok, Vol. 32, No.1 (Pure and Eng. Sciences), Pp 178-190. http://jud.uod.ac/. ISSN 1812-7568.

27. Amedi, J. F.; Rasheed, R. O. and Ibrahim, Diaa Ayoub. (2021). Response of Physico-Chemical Soil Properties to Wastewater Application and Subsequent Effects on Three Woody Species plants. Journal of University of Duhok., Vol. 24, No.2 (Agri. and Vet. Sciences), Pp. 106-125.

28. Amedi, J. F.; Rasheed, R. O. and Ibrahim, Diaa Ayoub. (2022) Remediation Capacity and growth responses of plantanus orientalis, Eucalyptus camaldulensis Denh and Populus nigra to Different Levels of Lead and Chromium in Contaminated Soils. Iraqi Journal of Agricultural Sciences, 32(6).

29. Abozaid, Vameen; Abdulrahman, Haliz Arif and Ibrahim, Diaa Ayoub. (2022) Impact of Regional Distribution and Air Pollution on Internal Structure of Melia azedarach L. leaves. Iraqi Journal of Agricultural Sciences, 52 (6):1326-1333.

30. Dilzeen S. Awni and Diaa A. Ibrahim. (2022) Effect of drought and Salicylic acid on vegetative growth and proline accumulation of two cultivars of cowpea plants.  Volume 5, Issue 14, April 2022, Pp. 41- 62.

31. Zahraa A. Jarjes; Zuzan E. Mahmood; Gharbia H. Danial; Huda A. Ibrahim; Diaa A. Ibrahim and Mobasher S. Omar. (2017). Characterization of Crude Lipoxygenase Activity from Natural and Callus Extracts of Carrot. Zanco Journal of Pure and Applied Science. Vol 29(3): 128-134.

32- Atheel Najib Yousef, Gharbia Hrms Danial, Diaa Ayoub Ibrahim, Sazan Elias Barakat. (2024). production and callus regeneration of Potato (Solanum tuberosum L.) under Salt stress condition. Vol.12, No.3, pp.294–298.

33- Mohammed Basheer Ismael, Diaa Ayoub Ibrahim. (2025). the effect of Folic and Salicylic acid on the growth of Cotton (Gossypium Hirsutum L.) under Drought conditions. Science Journal of University of Zakho. Vol. 13, No.2 pp114 124.https://doi.org/ 10.25271 /sjuoz.2025.13.2.1465

34- Mohammed Basheer Ismael, Diaa Ayoub Ibrahim. (2025). Physiological Responses of Cotton Plant (Gossypium Hirsutum L.) To Foliar Sprayed Folic And Salicylic Acid Under Drought Conditions. Journal of Survey in Fisheries Sciences 12 (1) 16-27.

35- Lara Danial Esho; Gharbia Hirmiz Danial and Diaa Auoub Ibrahim (2025). "Callus Induction and Organogenesis of Seven Local Pomegranate (Punica granatum L.) Plants Derived from Seeds. Kirkuk University Journal for Agricultural Science. Vol (16) Issue (3). https://doi.org. 10.58928/ku 25. 16308

لە لابۆراتوارێ من، سێ هێڵی توێژینەوە لەسەر کارن:

  1. پەرەوکاری تیشەی گیاهان.
  2. ئەندازیاری ژنێ گیاهان.
  3. ژینەفیزیولوژیا مەحیتێ گیاهی.

ئەڤ هێڵان مەبەست وان ئەڤ پڕۆژە چارەسەر دکەن:

  • پەرەوکاری تیشە بۆ زێدەکردنی خێرا لە چەند جورێ گیاهان.
  • ئەندازیاری ژنی بۆ گوهرتنا تایبەتمەندیێن خوازراو، بەتایبەت مقاومەت دژی سترێس به‌ رێگاوانێ ژنانەوە.
  • ژینەفیزیولوژیا مەحیتێ بۆ هەلسەنگاندنا کارکردی گیاهان لە ژێر دۆخێن حەقیقی یا زانیاری و ئاڕاستەکردنی ئەوە چېند قەد دەتوانن شرتێن جودای ژینگەیی بگوازن.

. بەرنامەی خوێندکارانی ماستەری (M.Sc.)

  1. ئەڤین محەمەد نوری ئەحمەد (2015) – گەشەپێدانی گیای تاک لە دەرەوەی جەستەی گیایەوە (In Vitro Micropropagation) و ناساندنی ئەندامەکانی Vitis vinifera L. لە هەرێمی کوردستانی عێراق. زانکۆی Kahramanmaraş Sütçü İmam، تورکیا.
  2. کاجین موسا حوسێن (2016) – کاری گەورەکردنەوەی ڕێکخراو و کاری پەیوەندیدانی Polyethylene Glycol (PEG) لەسەر گەشەپێدانی و تایبەتمەندی ئەندامەکانی Myrtus communis L.. کۆلێژی زانست، زانکۆی زاخۆ.
  3. شەلان حەمید ئیبراهیم (2017) – کاری هەموارکەرەکانی گەشەپێدانی گیاه و کولچیسین لەسەر گەشەپێدانی و تایبەتمەندی ئەندامەکانی Ligustrum vulgaris L.. کۆلێژی زانست، زانکۆی دهۆک.
  4. جیلان حەسەن حوسێن (2020) – کاری هەندێ فاکتۆری گەشەپێدانی گیاه لە گەشەپێدانی زۆر بەرهەم (Mass Production) ی گیای Kumquat. کۆلێژی زانست، زانکۆی دهۆک
  5. دلژین سامی ئاونێ (2022) – کاری گەرمەی خاک و ئاسید سەلیسیلیک لەسەر گەشای گیای Cowpea. فاکەڵتی زانست، زانکۆی زاخۆ.

2. خوێندکارانی دکتۆرا (Ph.D.)

  1. دانیاڵ غەربیە ح. (2020) – گۆڕینی ژینگەی تۆماتە (Lycopersicon esculentum L.) بە ڕێگای Agrobacterium-mediated genetic transformation. بەشی زانستی ژینەوە (Biology Department)، زانکۆی زاخۆ.
  2. جیهان ئەمیدی (2022) – توانای پاککردنەوەی خاک و وەڵامدانەوەی گەشای گیاهەکان Platanus orientalis، Eucalyptus camaldulensis Denh و Populus nigra بۆ ئاستە جیاجیاکانی ڕەهەندەکانی سەرەسەخت (Lead و Chromium) لە خاکە آلۆدەکان. کۆلێژی ئەندازیاری کشتوکاڵ، زانکۆی دهۆک.
  3. محەممەد بەشیر ئیسماعیل (2025) – کاری ئاسیدە سەلیسیلیک و فۆلیک و گەرمەی خاک لەسەر گەشای گیای پەمبە (Gossypium sp.). بەشی ژینەوە، فاکەڵتی زانست، زانکۆی زاخۆ.